TỰ HÀO QUÊ HƯƠNG CAO DƯƠNG

* Cao Dương lịch sử - truyền thống

Xã Cao Dương – một miền quê có truyền thống lịch sử văn hóa cách mạng , nằm ở phíaNamhuyện Thanh Oai. Với vị trí địa lý tương đối thuận lợi, có dòng sông đáy chảy qua. Phía Bắc giáp xã Phương Trung; phía Nam giáp xã Hồng Dương; phía Đông giáp xã Dân Hòa; phía Tây giáp xã Xuân Dương. Có đường thành lộ 429 chạy  theo hướng Bắc  Ba Thá – Mía Môn tạo nên hệ thống giao thông khá thuận lợi.

Quê hương Cao Dương hình thành và phát triển khá lâu đời, từ thế kỷ XII năm Trị Bình Long Ứng đời vua Lý Cao Tông khi thành lập Hương Thanh Oai đã có xã Cao Dương.

Ngày xưa, xã Cao Dương thuộc tổng Thủy Cam, trấn Sơn Nam Thượng, phủ Ứng Thiên. Qua các triều đại đều có hiền tài đóng góp cho quốc gia. Tiêu biểu có cụ Nguyễn Cao Trí ở thôn Cao Xá thế kỉ XV đã đỗ tiến sĩ. Cụ Vũ Đình Long thôn Mục Xá đã được phong tước Hồng Lô Thiếu Khanh. Cụ là người viết kịch nổi tiếng và đâu tiên ở ViệtNamthời bấy giờ. Cụ Đoàn Văn Năm người làng Mục Xá được phong hàm lâm Đại học sĩ giữ chức đốc học tỉnh Ninh Bình.

Có thể khẳng định Cao Dương là vùng đất địa linh nhân kiệt với thế đất ngũ nhạc huyết hậu thủy lôi tâm. Trung tâm của xã hiện nay ở thế đại phong sơn thủy      hữu tình rồng trầu hổ phụng hướng thẳng về Thăng Long Hà Nội. Đầm làng Mục Xá và các đình, chùa, miếu minh chứng cho điều này. Xưa, thời Lý và thời Trần nhằm bảo vệ và phát triển sản xuất và đời sống của nhân dân, việc  đắp đê sông Đáy ngăn lũ lụt được các vua quan tâm. Việc lấy đất đắp đê thời ấy, đã tạo nên đầm Mục Xá và các ao hồ. Ngày nay Đầm Mục Xá là khu du lịch sinh thái và dịch vụ là điểm nhấn đang phát triển khu du lịch sinh thái của xã Cao Dương và của cả phíaNamhuyện Thanh Oai.

Ngoài đầm Mục Xá, xã Cao Dương còn có 4 đình, chùa và nhà thờ.

 Đình làng Cao Xá được xây dựng cách đây hàng trăm năm, do thời gian và chiến tranh làm hư hỏng , năm 1910  nhân dân đã tổ chức trùng tu lại. Đình thờ đức Thánh Mẫu Tiên Dung Hoàng Hậu đời vua  Hùng Vương thứ 17 và Đức Thánh Cả. Hiện tại còn lưu giữ 12 đạo sắc phong của các triều vua. Ngày 10 tháng riêng  âm lịch hằng năm dân làng tổ chức tế lễ phụng sự Đức Thánh Mẫu. Ngày 13/3 âm lịch hàng năm dân làng tổ chức tế lễ phụng sự  Đức Thánh Cả.

Đình làng Thị Nguyên thờ Đức Thánh Cả , Đức Thánh Hai và Huyền Diệu Quế Hoa công chúa. Dân làng Thị Nguyên tổ chức tế lễ các thánh thần và mở hội vào ngày 12/3 âm lịch hàng năm. Đình có cấu trúc nội công ngoại pháp kiểu chữ đinh, có bái đình và thêu hương. Trong đình còn lưu giữ nhiều hiện vật quý và các đạo sắc phong.

Đình Thị Nguyên tọa lạc trên một thế đất đẹp cạnh triền đê sông Đáy cao rộng trù phú, phong quang. Các vị thánh đã lập ấp xây làng phụng quốc an dân tại đây.

Đình làng Mục Xá thờ em trai thứ 32 của vua Hùng Vương thức 17 có hiệu là Luy Lý. Khi đến đất  Cao Dương, ngày thấy phong cảnh hữu tình bên bờ sông Đáy ngày đã dừng chân xây làng lập ấp, dậy dỗ cách làm ăn sinh sống và bảo vệ dân lành. Nhớ ơn công đức ngài  nhân dân đã lập đình thờ suy tôn ngài là Thành Hoàng làng. Hằng năm cứ vào ngày 10/3 âm lịch là ngày giỗ tổ của vua Hùng  dân làng làm giỗ tế lễ ghi ân công đức.

Đình làng Áng Phao thờ Tam Vị Thượng Đẳng Thần làm Thành  Hoàng làng tên hiệu là Phúc Nhân Tu Sĩ đổng tấy và Hữu quân quan chi pháp. Đình được xây dựng từ lâu đời và xây dựng lại năm 1912, đình còn lưu giữ một số hiện vật quý và 7 đạo sắc phong của các triều vua. Ngày 11/ 3 âm lịch  hằng năm là ngày lễ chính hội. Lễ hội làng Áng Phao năm chẵn thường được tổ chức giao hảo với làng Trần Đăng huyện Ứng Hòa.

Cùng với các đình, chùa còn có nhà thờ thôn Đa Ngư và 3 nhà thờ họ lẻ. Nhà thờ được xây dựng với quy mô lớn. Các giáo dân theo đạo tôn giáo, trải qua các thời kỳ lịch sử đã có nhiều đóng xây dựng cho quê hương ngày càng phát triển. Giáo Lương một lòng sống tốt đời đẹp đạo, phúc âm trong lòng dân tộc. Tích cực tham gia các phong trào và chấp hành tốt chính sách pháp luật của nhà nước và các quy định của địa phương.

* Cao Dương trên con đường đổi mới  - hội phập - vững bước đi lên.

- Cao Dương có tổng diện tích đất tự nhiên là 444,45 ha, có 222 ha đất canh tác. Dân số có 10 060 nhân khẩu với 2368 hộ sinh sống ở 7 thôn.

Hôm nay, Cao Dương đã thay da đổi thịt, đường làng ngõ xóm được bê tông hóa, trường THCS, trường Tiểu học, trạm y tế, trường mần non được đầu tư xây khanh trang, sạch đẹp.  Đặc biệt trụ sở Đảng ủy; Hội đồng nhân dân; UBND và các ban ngành đoàn thể được xây dựng mới, bề thế hiện đại.

- Đời sống văn hóa, kinh tế chính trị ổn định và ngày càng phát triển:

Xã Cao Dương phấn đấu đến năm 2015, giá trị sản xuất nông nghiệp chỉ còn 19,5%; dịch vụ thương mại; du lịch chiếm 42,5 %; sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng chiếm 38%. Thu nhập bình quân đầu người phấn đấu đạt 21 triện đồng.

 Cao Dương đặc biệt quan tâm phát triển các nghề  và làng nghề như nghề nón, nghề mộc... Đặc biệt nghề mộc nổi tiếng thôn Áng Phao đang được đầu tư  mạnh vào việc dạy và đào tạo nghề cho lớp thanh niên trong làng, xã  biết nghề và giỏi nghề. Hướng tới du lịch làng nghề.

Năm 2010 – năm đón chào đại lễ ngàn năm Thăng Long Hà Nội, rất vinh dự cho quê hương Cao Dương đón nhận bằng khen của thủ tướng chính phủ.

Để chào mừng đại lễ ngàn năm Thăng Long Hà Nội, nhân dân trong xã đã tâm huyết góp công góp sức tiền của tạo nên  con rồng mang đậm nét văn hóa, Rồng thiêng đời  Lý dài 100 m. Một trăm người rước trong đó có 50 nam và 50 nữ biểu trượng cho cha Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ đã khai sinh ra nước Âu Lạc.

Với sự năng động, nhạy bén, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm của cán bộ, đảng viên  và sự ủng hộ của nhân dân,  xã Cao Dương đã xứng đáng được  đón nhận  Huân chương lao động hạng Ba của chủ tịch nước năm 2013. Và đang vững bước đi lên xây dựng nông thôn mới.